جنین مارها اغلب در یک جهت میپیچند، اما چرا؟
مطالعهای جدید نشان میدهد ناهماهنگی میان رشد بدن و دستگاه گوارش، بدن جنین مار را خم میکند.
مارها از جنبههای مختلف موجودات عجیبی هستند؛ حتی نحوه رشد و نمو آنها نیز با بسیاری از جانوران متفاوت است. برخلاف جنین مهرهداران دیگر، جنین مارها هنگام بلندتر شدن بدنشان شروع به پیچیدن میکنند و معمولا مارپیچهایی در جهت عقربههای ساعت تشکیل میدهند.
به نقل از ساینس، مطالعهای جدید که به تازگی منتشر شده، توضیحی برای این رفتار غیرمعمول جنین مارها ارائه میدهد و همچنین نشان میدهد چرا آنها معمولا در یک جهت مشخص خم میشوند.
پژوهشگران ابتدا بررسی کردند که پیچیدن در جهت عقربههای ساعت یا به اصطلاح پیچش راستگرد، تا چه اندازه در میان جنین مارها شایع است. آنها جنینهای متعلق به ۳۴ گونه مار را با دقت بررسی کردند.
در مجموع، ۶۵ درصد از جنینها راستگرد بودند. با این حال، این میزان در جنینهای اولیه بیشتر بود که نشان میدهد پیچیدن در جهت عقربههای ساعت در این مرحله از رشد، الگوی غالب است.
برای مثال، هر ۱۴۶ جنین اولیه مار کیپ (Boaedon capensis) که پژوهشگران بررسی کردند، پیچشی در جهت عقربههای ساعت داشتند. در مقابل، دانشمندان دریافتند جنین خزندگان لولهمانند دیگری که مار نیستند، مانند مارمولکهای بدون پا، تقریبا با احتمال یکسان به سمت چپ یا راست خم میشوند.
چرا جنین مار میپیچد؟
سرنخ این مسئله زمانی به دست آمد که پژوهشگران ساختارهای داخلی سهبعدی جنین مارها را با استفاده از نوعی تصویربرداری پرتو ایکس به نام اسکن میکرو-سیتی (micro-CT) بازسازی کردند. آنها دریافتند که با رشد جنین مار، بدن آن بسیار سریعتر از دستگاه گوارش رشد میکند و کشیده میشود.
در نتیجه، دستگاه گوارش که کوتاهتر از بدن باقی میماند، به نوعی بدن در حال رشد را به سمت عقب میکشد و همین نیرو باعث میشود بدن جنین خم شده و پیچ بخورد.
اما اینکه این پیچش چرا معمولا در جهت عقربههای ساعت اتفاق میافتد، به محل قرارگیری کیسه زرده مربوط میشود.
کیسه زرده در سمت چپ جنین قرار دارد و همین موقعیت باعث میشود بدن مار در جهت مخالف خم شود؛ در نتیجه، پیچش بدن معمولا در جهت عقربههای ساعت شکل میگیرد.
به این ترتیب، آنچه در نگاه اول یک ویژگی عجیب در رشد جنین مار به نظر میرسد، احتمالا نتیجه ساده اما قابلتوجه ناهماهنگی سرعت رشد بخشهای مختلف بدن و موقعیت کیسه زرده است.
نظر شما