خشکی چشم ممکن است عامل ابتلا به کدام بیماری شود؟
خشکی چشم بسیار شایع و ممکن است پس از ساعتها خیره شدن به رایانه یا تلفن همراه، نشستن در اتاق دارای سیستم تهویه یا قرار گرفتن در هوای خشک یا بادی ایجاد شود.
برای بسیاری از افراد، این مشکل موقتی است و با استراحت یا استفاده از قطرههای چشمی مرطوبکننده برطرف میشود. با این حال، خشکی چشم که بهطور مکرر بازمیگردد، گاهی ممکن است علت عمیقتری داشته باشد.
نتایج پژوهش جدید نشان میدهد بیماری خشکی چشم ممکن است سالها پیش از تشخیص برخی بیماریهای خودایمنی ظاهر شود. بیماریهای خودایمنی، گروهی از بیماریها هستند که در آنها سیستم ایمنی بدن به اشتباه به بخشهای سالم بدن حمله میکند.
پژوهشگران در تایوان سوابق پزشکی ۶۷ هزار و ۲۶۴ فرد مبتلا به بیماریهای خودایمنی را بررسی کردند. این اطلاعات از پایگاه داده بیمه سلامت ملی تایوان به دست آمده و سالهای ۲۰۰۸ تا ۲۰۲۱ را پوشش میداد.
آنان دریافتند بیماری خشکی چشم بهطور متوسط حدود سه سال پیش از تشخیص بیماری خودایمنی ظاهر شده بود. این یافته به معنی آن نیست که خشکی چشم باعث بیماری خودایمنی میشود، بلکه مشکلات مداوم چشم ممکن است در برخی موارد نشانهای اولیه از تغییرات ایجاد شده در سیستم ایمنی باشند.
بیشترین ارتباط، میان خشکی چشم و سندروم «شوگرن» مشاهده شد. این بیماری خودایمنی به غدد تولیدکننده اشک و بزاق حمله میکند و به همین دلیل خشکی چشم و خشکی دهان از شناختهشدهترین علائم آن هستند. بیش از ۸۰ درصد افرادی که بعدها بیماری «شوگرن» در آنان تشخیص داده شد، پیش از آن دچار بیماری خشکی چشم شده بودند.
سندورم «شوگرن» میتواند بخشهای بسیار بیشتری از بدن را درگیر کند. برخی افراد به درد مفاصل، خستگی، مشکلات عصبی یا مشکلات مربوط به اندامهایی مانند ریهها نیز مبتلا میشوند. از آنجا که علائم این بیماری ممکن است بهتدریج ایجاد شوند و شبیه علائم مشکلات شایع دیگر باشند، تشخیص آن ممکن است زمانبر باشد.
پژوهشگران همچنین میان خشکی چشم و سایر بیماریهای خودایمنی ارتباطهایی پیدا کردند. نزدیک به ۴۰ درصد افرادی که بعدها به آرتریت روماتوئید مبتلا شدند، پیش از آن بیماری خشکی چشم داشتند. همچنین حدود یکچهارم افرادی که به بیماری کرون مبتلا شدند، پیشتر دچار مشکلات خشکی چشم بودند و شدت این ارتباط بر اساس نوع بیماری متفاوت بود.
اشک فقط از احساس ناراحتی چشم جلوگیری نمیکند. هر بار پلک زدن، لایهای نازک از مایع محافظ را روی سطح چشم پخش میکند که به شفاف ماندن دید و شستوشوی ذرات کوچک کمک میکند. اشک همچنین از چشم در برابر آسیب و عفونت محافظت میکند.
بیماری خشکی چشم زمانی ایجاد میشود که چشمها اشک کافی تولید نکنند یا اشک خیلی سریع از سطح چشم ناپدید شود. علائم این بیماری میتواند شامل سوزش، قرمزی، تاری دید، خارش، حساسیت به نور یا احساس وجود شنریزه در چشم باشد. برخی افراد حتی ممکن است دچار آبریزش چشم شوند زیرا تحریک چشم باعث تولید اشک اضافی میشود.
نتایج همچنین نشان داد زنان در میان بیماریهای خودایمنی بررسی شده، بیشتر از مردان به بیماری خشکی چشم مبتلا بودند. این موضوع اهمیت دارد زیرا بسیاری از بیماریهای خودایمنی نیز در زنان شایعتر هستند. همچنین افراد مبتلا به خشکی چشم، در مقایسه با افراد بدون این بیماری، معمولا در سن بالاتری به بیماری خودایمنی مبتلا میشدند.
بیشتر افراد مبتلا به خشکی چشم به بیماری خودایمنی مبتلا نیستند. استفاده از صفحهنمایش، افزایش سن، داروها، لنزهای تماسی، شرایط محیطی و عوامل شایع دیگر میتوانند در بروز علائم خشکی چشم نقش داشته باشند. بنابراین، این پژوهش نمیگوید خشکی چشم گاهبهگاه باید بهطور خودکار نشانه یک بیماری جدی تلقی شود.
با این حال، علائم مداوم یا شدید ممکن است نیازمند توجه بیشتری باشند، بهویژه اگر همراه با خستگی بدون علت مشخص، درد مفاصل، تورم، خشکی دهان یا سایر مشکلات مداوم سلامتی باشند. خشکی چشم مرتبط با بیماریهای خودایمنی گاهی میتواند شدید شود و در صورت درمان نشدن، به سطح چشم آسیب برساند.
این پژوهش محدودیتهای مهمی دارد؛ این مطالعه بر سوابق پزشکی افراد در تایوان متکی بود بنابراین برای مشخص شدن اینکه آیا همین الگوها در جمعیتهای دیگر نیز وجود دارند، به پژوهشهای بیشتری نیاز است. همچنین مطالعات مبتنی بر سوابق پزشکی میتوانند ارتباط میان بیماریها را نشان دهند اما نمیتوانند ثابت کنند که یک بیماری بهطور مستقیم باعث بیماری دیگر میشود.
سایت نوریج گزارش کرد، با این حال، این یافتهها نشان میدهند چشمها گاهی میتوانند نشانهای زودهنگام از تغییراتی باشند که در بخشهای دیگر بدن رخ میدهد. برای پزشکان، سابقه خشکی چشم مداوم میتواند یکی از اطلاعاتی باشد که هنگام وجود سایر نشانههای بیماری خودایمنی مورد توجه قرار میگیرد. تشخیص زودتر ممکن است به برخی بیماران کمک کند آزمایشها و درمان مناسب را سریعتر دریافت کنند.
نتایج این پژوهش در مجله «JAMA Network Open» منتشر شده است.
نظر شما