چین در صحرای گُبی «لاستیک نظامی» پرورش میدهد
آنچه که به عنوان یک سرمایهگذاری پرخطر در یکی از خشنترین مناظر چین آغاز شد، اکنون به ویترینی برای کشاورزی بیابانی تبدیل شده است.
محققان، دور از مزارع گرمسیری سنتی چین، به صحرای گبی(Gobi Desert) به عنوان میدانی برای آزمایش نوع جدیدی از محصول استراتژیک روی آوردهاند که درختان کائوچویی هستند که از صمغ و شیره آنها لاستیک با ارزش بالا تولید میشود.
بیابان گُبی یک منطقه بیابانی و علفزار پهناور و سردسیر در جنوب مغولستان و شمال چین است. این بیابان ششمین بیابان بزرگ جهان در فهرست بیابانها بر پایه مساحت است.
این تلاش نشان دهنده سعی پکن برای کاهش مواجهه با زنجیرههای تأمین شکننده خارجی است، زیرا چین همچنان بزرگترین مصرفکننده و واردکننده لاستیک طبیعی در جهان است که عمدتاً توسط بخشهای وسیع خودروسازی و صنعتی خود هدایت میشود.
تخمین زده میشود که تقاضای ملی در سال گذشته از ۷ میلیون تن فراتر رفته است که بیش از ۸۵ درصد آن از خارج از این کشور تأمین میشود. به همین دلیل است که دانشمندان بر روی دوژونگ(Duzhong) یا اوکومیا اولموئیدس(Eucommia ulmoides) تمرکز میکنند. این درخت مقاوم که مدتهاست به خاطر پوستهاش در طب سنتی چینی مورد توجه قرار گرفته است، تنها منبع بومی لاستیک طبیعی چین و دومین منبع بزرگ لاستیک در جهان است.
ماده کلیدی در سیستمهای دفاعی نسل جدید چین
لاستیک مشتق شده از دوژونگ بهویژه برای کاربردهای دفاعی ارزشمند بوده است. افزودن تنها ۳ تا ۵ درصد به یک ترکیب لاستیکی، دوام و مقاومت در برابر سایش را در تایرهای با عملکرد بالا و مقاوم در برابر پنچری به طور قابل توجهی افزایش میدهد، در حالی که این ماده در کامپوزیتهای محافظ الکترومغناطیسی پیشرفته نیز استفاده میشود.
تا همین اواخر، دوژونگ عمدتاً در مرکز و جنوب چین، بهویژه در سراسر دشت یانگتسه کشت میشد. روزنامه ساوث چاینا مورنینگ پست مینویسد، تولید آن به دلیل بازده متوسط و فرآیند استخراج دشوار و پرزحمت، محدود مانده و نقش آن را در زنجیرههای تأمین صنعتی و نظامی در مقیاس بزرگ محدود کرده است.
آنچه که به عنوان یک سرمایهگذاری پرخطر در یکی از خشنترین مناظر چین آغاز شد، اکنون به ویترینی برای کشاورزی بیابانی تبدیل شده است. در سال ۲۰۱۶، تیمی به رهبری سو یینکوان(Su Yinquan)، رئیس جنگلداری دانشگاه نورثوست ای اند اف(Northwest A&F)، ۱۴ هکتار از زمینهای بایر صحرای گُبی را اجاره کرد تا آزمایش کند که آیا دوژونگ میتواند در آنجا زنده بماند و رشد کند یا خیر. این اولین باری بود که این درخت کائوچوی دارویی در این منطقه کاشته میشد.
اکنون آن زمینهای بایر سابق به یک جنگل متراکم و پربار از دوژونگ تبدیل شدهاند. نتایج فراتر از انتظارات بوده است.
ژو مینگکیانگ(Zhu Mingqiang)، استاد دانشگاه نورثوست ای اند اف که از ابتدا روی این پروژه کار میکرد، میگوید که صنعت کشت دوژونگ در حال شکوفایی است. چین اکنون دوژونگ را در حدود ۳۰۰ هزار هکتار کشت میکند و قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ آن را به ۳.۳ میلیون هکتار گسترش دهد.
کائوچو یا نام علمی «Hevea brasiliensis» که با نامهای «درخت لاستیک» یا «گیاه لاستیک» نیز شناخته میشود، نام گونهای از تیره فرفیونیان است که از نظر اقتصادی مهمترین عضو از تیره Hevea است، زیرا شیره استخراج شده از این درخت منبع اصلی تولید لاستیک طبیعی است.
مهندسی یک درخت کائوچوی آماده برای بیابان
تبدیل یک درخت دارویی به یک محصول بیابانی قابل اعتماد، به چیزی بیش از کاشت آن در شن و ماسه نیاز داشت. اولین مانع بزرگ، ژنتیک بود و تیم تحقیقاتی برای حل آن، یک پایگاه پرورش اختصاصی در دانشگاه نورثوست ای اند اف ساخت.
دانشمندان با استفاده از شاخصهای کلیدی برای ارزش دارویی و بازده لاستیک، بیش از ۵۰ ژرمپلاسم ممتاز دوژونگ را از سراسر چین غربالگری کردند و یک برنامه اصلاح نژادی سیستماتیک را اجرا کردند که در نهایت گونههایی سازگار با شرایط خشک و بیابانی تولید کرد.
ژرمپلاسم به هر نوع ماده گیاهی که در تولید و اصلاحنژاد بهکار میرود، گفته میشود و شامل بذر، گیاه کامل و بافتهای گیاهی است.
چالش دوم، افزایش تولید لاستیک بود. طبق برنامه توسعه ملی صنعت دوژونگ چین برای سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۳۰، پوست میوه، پوست درخت و برگها به ترتیب حاوی ۱۵ تا ۱۸ درصد، ۸ تا ۱۰ درصد و ۲ تا ۳ درصد لاستیک طبیعی هستند که استخراج کامل گیاه را در اقتصاد پروژه محوریت میدهد.
«ژو» در ماه نوامبر از یک پیشرفت غیرمنتظره خبر داد؛ یک فرآیند استخراج با اولویت تولید لاستیک که در مجله ACS Sustainable Chemistry & Engineering منتشر شده است. این روش، حلالهای با نقطه ذوب پایین و سازگار با محیط زیست را با تصفیه بیولوژیکی برای جداسازی اولیه صمغ ترکیب میکند و به دنبال آن مراحل هدفمندی برای جداسازی لاستیک انجام میشود. نتیجه، فرآیندی سریعتر و سبزتر است که مصرف انرژی و حلال را به طور قابل توجهی کاهش میدهد و در عین حال بازده بالا و خلوص استثنایی را ارائه میدهد و تولید لاستیک دوژونگ در مقیاس بزرگ را عملیتر و پایدارتر میکند.
نظر شما