آینده سلامت در پیوند میکروبیوم، داروسازی نوین و هوش مصنوعی
رئیس انجمن پروبیوتیک و غذای فراسودمند ایران با تاکید بر اینکه پروبیوتیکها دیگر صرفا یک فرآورده غذایی یا مکمل محسوب نمیشوند، گفت: شناخت نقش میکروبیوم در سلامت، پاسخ به درمان و پیشگیری از بیماریها، افقهای جدیدی را در پزشکی شخصیسازیشده، داروسازی نوین و تغذیه دقیق ایجاد کرده است و آینده این حوزه در پیوند میان علوم زیستی، فناوریهای دیجیتال و تحلیل داده شکل خواهد گرفت.
دکتر مریم تاجآبادی ابراهیمی، رئیس انجمن پروبیوتیک و غذای فراسودمند ایران، در پیامی به مناسبت برگزاری همایش تخصصی «پروبیوتیک، میکروبیوم و سلامت جامعه» و گرامیداشت روز داروساز، با اشاره به برگزاری این رویداد با همکاری انجمن علمی داروسازان ایران و انجمن تولیدکنندگان پروبیوتیک استان تهران، اظهار کرد: این همایش که همزمان با بیستوسومین همایش انجمن علمی داروسازان ایران، یازدهمین همایش داروسازی بالینی ایران و چهلوهشتمین آیین گرامیداشت روز ملی داروسازی برگزار میشود، فرصتی برای گفتوگوی علمی، همافزایی حرفهای و ترسیم مسیر آینده این حوزه است؛ چرا که امروزه پروبیوتیکها به یکی از ارکان نوین در فهم سلامت، بیماری، پاسخ به درمان و طراحی مداخلات پیشگیرانه و درمانی تبدیل شدهاند و شناخت اکوسیستم پیچیده و پویای میکروبیوم، افقهای جدیدی را در پزشکی شخصیسازیشده، داروسازی نوین، تغذیه دقیق و ارتقای سلامت عمومی گشوده است.
وی افزود: عنوان این همایش بهدرستی نشان میدهد که گفتوگو درباره پروبیوتیکها دیگر نباید صرفا به معرفی یک فرآورده یا یک بازار محدود شود، بلکه این حوزه از سطح مولکول و سویه میکروبی تا سیاستگذاری سلامت، از پژوهشهای پایه تا طراحی فرآوردههای قابل عرضه و از سلامت فردی تا اقتصاد زیستی کشور امتداد دارد. از این رو یکی از موضوعات مهم، بررسی تاثیر میکروبیوم بر اثربخشی و سمیت داروهاست، چراکه پاسخ بیماران به داروها تنها به ویژگیهای دارو و ژنتیک میزبان محدود نمیشود و اکوسیستم میکروبی بدن نیز میتواند در اثربخشی، متابولیسم و حتی عوارض دارویی نقش داشته باشد.
تاج آبادی با بیان اینکه بررسی نسل جدید پروبیوتیکها بهعنوان فرآوردههای بیولوژیک زنده، ضرورت حرکت به سمت استانداردهای دقیقتر در شناسایی، ایمنی، اثربخشی، تولید و کنترل کیفیت این محصولات را نشان میدهد، خاطر نشان کرد: فناوریهای نوین فرمولاسیون و سامانههای انتقال هدفمند پروبیوتیکها نیز در عبور از ایدههای پژوهشی به محصولات پایدار، موثر و قابلاطمینان نقش کلیدی دارند.
رئیس انجمن پروبیوتیک و غذای فراسودمند ایران با اشاره به گسترش مطالعات در زمینه سایکوبیوتیکها و روانداروهای میکروبی اضافه کرد: توجه به این حوزه بیانگر گسترش دامنه مطالعات میکروبیوم در سلامت روان است و محور روده ـ مغز میتواند در کنار درمانهای متعارف، زمینه ارائه راهکارهای جدید برای حمایت از سلامت روان و ارتقای کیفیت زندگی را فراهم کند. "پستبیوتیکها" و "پاراپروبیوتیکها" نیز بهعنوان نسل جدید مواد اولیه دارویی و غذایی، ظرفیت قابل توجهی برای توسعه فرآوردههایی با ویژگیهای ایمنی، پایداری و کاربری گستردهتر دارند و میتوانند زمینه نوآوری در صنایع دارویی، مکمل، غذاهای فراسودمند و محصولات سلامتمحور کشور را فراهم کنند.
لزوم تقویت رگولاتوری و کنترل کیفیت
رئیس انجمن پروبیوتیک و غذای فراسودمند ایران با اشاره به تهدید جهانی مقاومت آنتیبیوتیکی، بر اهمیت بررسی نقش پروبیوتیکها در مدیریت این چالش تاکید کرد و ادامه داد: توسعه رویکردهای علمی، مسئولانه و مبتنی بر شواهد میتواند به کاهش وابستگی غیرضروری به آنتیبیوتیکها، حفظ تعادل میکروبی و تقویت برنامههای پیشگیری و کنترل عفونت کمک کند.
وی همچنین ورود هوش مصنوعی به حوزه پروبیوتیکها را یکی از نشانههای تحول این عرصه دانست و اظهار کرد: تحلیل دادههای پیچیده میتواند در شناسایی سویههای مؤثر، پیشبینی پاسخ فردی، طراحی محصولات هدفمند و توسعه پزشکی مبتنی بر داده مورد استفاده قرار گیرد. آینده این حوزه بیتردید در پیوند میان علوم زیستی، فناوریهای دیجیتال و دادهکاوی شکل خواهد گرفت.
تاج آبادی با بیان اینکه هیچ نوآوری علمی بدون توجه به الزامات رگولاتوری، تولید و تضمین کیفیت نمیتواند به محصولی ایمن و قابلاعتماد برای جامعه تبدیل شود، یادآور شد: بررسی چالشهای رگولاتوری و تولید فرآوردههای پروبیوتیکی، بهویژه فرآوردههای بیولوژیک زنده، از ضرورتهای مهم مسیر پیشرو است. از این رو باید زنجیرهای منسجم از پژوهش، ارزیابیهای پیشبالینی و بالینی، تولید صنعتی، استانداردسازی، نظارت و اطلاعرسانی صحیح به جامعه ایجاد شود تا فاصله میان کشف علمی و راهحل کاربردی کاهش یابد.
تاجآبادی با اشاره به مباحث مربوط به مکملهای سینبیوتیک اختصاصی در درمان کمکی بیماریهای غدد و متابولیک و همچنین رویکردهای تلفیقی در پروبیوتیکها، اظهار کرد: آینده سلامت در ارائه راهحلهای یکسان برای همه خلاصه نمیشود و هرچه شناخت دقیقتری از ویژگیهای فردی، شرایط بالینی، الگوهای تغذیهای و ساختار میکروبیوم افراد به دست آید، امکان طراحی مداخلات مؤثرتر و مسئولانهتر افزایش خواهد یافت.
وی نقش داروسازان را در توسعه و مصرف منطقی فرآوردههای پروبیوتیکی مهم دانست و گفت: داروسازان در نقطه اتصال دانش، محصول و بیمار قرار دارند و میتوانند با دانش علمی، نگاه نقادانه و تعهد حرفهای خود به انتخاب آگاهانه فرآوردهها، مصرف منطقی آنها، تبیین محدودیتها و انتقال صحیح یافتههای علمی به جامعه کمک کنند. نقش داروساز تنها عرضه یک فرآورده نیست، بلکه این گروه میتواند پیوند میان شواهد علمی، ایمنی بیمار و اثربخشی واقعی فرآوردهها در جامعه را تقویت کند.
ضرورت همکاری دانشگاه، صنعت و نهادهای تنظیمگر
رئیس انجمن پروبیوتیک و غذای فراسودمند ایران با تاکید بر ضرورت همکاری میان بخشهای مختلف این حوزه گفت: انجمن پروبیوتیک و غذای فراسودمند ایران خود را متعهد میداند در کنار انجمنهای علمی، دانشگاهها، شرکتهای دانشبنیان، تولیدکنندگان، داروسازان و نهادهای تنظیمگر، بستری برای گفتوگو و همکاری مؤثر فراهم کند. رسالت این انجمن کمک به پر کردن فاصله میان کشف علمی و راهحل کاربردی است؛ مسیری که از آزمایشگاه آغاز میشود و باید با تولید محصول استاندارد، آموزش حرفهای، تنظیمگری مبتنی بر شواهد و ایجاد اعتماد عمومی تکمیل شود.
وی ابراز امیدواری کرد این همایش فراتر از یک گردهمایی علمی، به نقطه آغاز همکاریهای بینرشتهای و تصمیمهای عملی برای توسعه صنعت پروبیوتیک، فرآوردههای مبتنی بر میکروبیوم و غذاهای فراسودمند در کشور تبدیل شود و افزود: توسعه این همکاریها میتواند ایران را در مسیر تولید دانش، خلق ارزش افزوده و حضور مؤثرتر در بازارهای منطقهای و بینالمللی قرار دهد.
همایش تخصصی «پروبیوتیک، میکروبیوم و سلامت جامعه» با همکاری انجمن علمی داروسازان ایران و انجمن تولیدکنندگان پروبیوتیک استان تهران و همزمان با بیستوسومین همایش انجمن علمی داروسازان ایران، یازدهمین همایش داروسازی بالینی ایران و چهلوهشتمین آیین گرامیداشت روز ملی داروسازی از روز چهارشنبه ۴ شهریورماه در مرکز همایشهای رازی دانشگاه علوم پزشکی ایران با پنلهای تخصصی آغاز بهکار کرده است و تا امروز جمعه ۶ شهریور ادامه دارد.
نظر شما