ژنهای طلایی؛ دانشمندان به سراغ سه خواهر ۱۰۰ ساله رفتند
سه خواهر برزیلی که مجموع سن آنها به ۳۱۶ سال میرسد و بهتازگی از سوی رکوردهای گینس به عنوان مسنترین سه خواهر زنده جهان شناخته شدهاند، اکنون به سوژه یکی از مهمترین تحقیقات علمی درباره راز طول عمر تبدیل شدهاند.
پژوهشگران امیدوارند با بررسی ژنتیک این خانواده، بتوانند پاسخ این پرسش قدیمی را پیدا کنند که چرا برخی انسانها نهتنها بیش از صد سال عمر میکنند، بلکه تا سالهای پایانی زندگی نیز از سلامت جسمی و ذهنی برخوردار میمانند.
این مطالعه در قالب یک پروژه به سرپرستی «مایانا زاتز»، دانشمند دانشگاه سائوپائولو، انجام میشود. هدف این پروژه شناسایی عوامل زیستی و ژنتیکی مؤثر بر سالمندی است. محققان معتقدند مطالعه خانوادههایی که چند عضو آنها بیش از یک قرن عمر کردهاند، میتواند سرنخهای ارزشمندی درباره ژنهای محافظتکننده در برابر بیماریها و فرسایش ناشی از افزایش سن ارائه دهد.
سه خواهری که در این پژوهش حضور دارند، «لویتا دِ دئوس نونس» ۱۰۹ ساله، «زورایده دِ دئوس موتا» ۱۰۴ ساله و «زولینا دِ دئوس نونس» ۱۰۳ ساله هستند. آنها در ریودوژانیرو زندگی میکنند و توسط سازمان «لونجویکوئست» که سوابق افراد بسیار سالخورده را ثبت و راستیآزمایی میکند، شناسایی شدهاند. همین سازمان با همکاری رکوردهای جهانی گینس، عنوان مسنترین سه خواهر زنده جهان را به آنها اعطا کرده است.
پژوهشگران در این پروژه نمونههای خون و بزاق این سه خواهر را جمعآوری کردهاند تا ساختار ژنتیکی آنها را بررسی کنند. سپس نتایج بهدستآمده با اطلاعات افرادی که در سنین بالا دچار زوال شناختی، ضعف جسمانی یا بیماریهای مزمن شدهاند، مقایسه خواهد شد. هدف این است که ژنها یا ویژگیهای زیستی مشترکی که به حفظ سلامت قلب، عضلات و عملکرد مغز در دوران سالمندی کمک میکنند، شناسایی شوند.
مایانا زاتز میگوید دانشمندان از وجود چندین ژن محافظتکننده آگاه هستند، اما هرچه تعداد افراد بالای صد سال، بهویژه خانوادههایی با چند عضو صدساله، بیشتر باشد، دقت تحقیقات برای شناسایی این ژنها نیز افزایش خواهد یافت. به اعتقاد او، عوامل وراثتی احتمالا نقش پررنگتری نسبت به عوامل محیطی در حفظ سلامت انسان در سنین بسیار بالا ایفا میکنند.
البته خود این سه خواهر راز طول عمرشان را تنها در ژنتیک نمیبینند. آنها سبک زندگی سالم، تغذیه طبیعی و فعالیت بدنی در دوران کودکی را از مهمترین عوامل میدانند. زولینا با یادآوری سالهای کودکی میگوید آن زمان همه مواد غذایی تازه بود و خبری از یخچال وجود نداشت. او تعریف میکند که کودکان ساعتهای زیادی را به شنا، ماهیگیری و بازی در رودخانه میگذراندند و غذای روزانهشان از محصولات طبیعی و تازه تهیه میشد.
زورایده نیز بر اهمیت تغذیه از نخستین روزهای زندگی تأکید میکند و معتقد است شیردهی مادر نقش مهمی در سلامت بلندمدت فرزندان دارد. او میگوید مادرشان تا جایی که امکان داشت به فرزندان خود شیر میداد و سپس با سبزیجات و مواد غذایی خانگی، رژیم غذایی سالمی برای آنها فراهم میکرد.
زندگی این سه خواهر نیز تفاوت چندانی با سایر مردم نداشت. لویتا سالها به عنوان صنعتگر و سپس در یک شبکه تلویزیونی کار کرد، زورایده پرستار بود و پنج فرزند بزرگ کرد و زولینا نیز خانهدار بود و شش فرزند را پرورش داد. لویتا با نگاهی به گذشته میگوید هیچ حسرتی در زندگی ندارد و دوران کودکی و نوجوانی خوبی را پشت سر گذاشته است.
پژوهشگران امیدوارند با گسترش این طرح و بررسی دستکم ۵۰۰ فرد صدساله، بتوانند تصویری دقیقتر از عوامل ژنتیکی مؤثر بر طول عمر به دست آورند؛ یافتههایی که شاید در آینده به توسعه روشهای نوین برای افزایش طول عمر سالم و پیشگیری از بیماریهای مرتبط با سالمندی کمک کند.
نظر شما