دانشمندان به دنبال رازهای نخستین روزهای کیهان در پشت ماه
دانشمندان بریتانیایی قصد دارند یک ماهواره کوچک به اندازه چمدان را در مدار ماه قرار دهند تا از سمت دورافتاده آن، سیگنال رادیویی بسیار ضعیفی را ردیابی کنند که میتواند اطلاعات تازهای درباره نخستین دورههای شکلگیری جهان و تولد اولین ستارهها و کهکشانها در اختیار آنها بگذارد.
این ماهواره که CosmoCube نام دارد، به دنبال سیگنالی موسوم به خط ۲۱ سانتیمتری خواهد بود؛ سیگنالی که از اتمهای هیدروژن خنثی در جهان اولیه منتشر شده است. دانشمندان با بررسی این سیگنال میتوانند دمای گازهای موجود در جهان را در دورههای مختلف پس از مهبانگ بررسی کنند.
مِهبانگ یا بیگ بنگ، معتبرترین و مهمترین مدل در میان مدلهای کنونی کیهانشناسی است که وجود جهان قابل مشاهده را از ابتداییترین دوران شناختهشده در سراسر دورهٔ فرگشت آن توضیح میدهد.
این بررسی جدید میتواند دورهای از حدود ۳۸۰ هزار سال پس از مهبانگ، یعنی آغاز «دوران تاریک» جهان، تا زمانی که نخستین ستارهها و کهکشانها شکل گرفتند و سرانجام دوره «باز یونش» حدود یک میلیارد سال پس از مهبانگ را پوشش دهد.
اِلوی دِ لِرا آسِدو، پژوهشگر دانشگاه کمبریج و نویسنده اصلی این پژوهش، گفت سیگنال ۲۱ سانتیمتری میتواند مانند یک دماسنج کیهانی عمل کند. دمای گازهای جهان اولیه تحت تأثیر رویدادهایی قرار میگرفت که در آن زمان رخ میدادند و بررسی این تغییرات میتواند اطلاعاتی درباره روند شکلگیری جهان در اختیار دانشمندان بگذارد.
این سیگنال همچنین میتواند سرنخهایی درباره ماده تاریک ارائه کند؛ مادهای اسرارآمیز که تصور میشود بخش قابلتوجهی از جهان را تشکیل میدهد، اما ماهیت آن هنوز برای دانشمندان مشخص نیست.
اندازهگیری خط ۲۱ سانتیمتری از زمین بسیار دشوار است. سیگنال موردنظر بسیار ضعیف است و امواج رادیویی تولیدشده توسط انسان، از ارتباطات هواپیماها گرفته تا امواج رادیویی، میتوانند آن را مختل کنند. یونوسفر زمین (بخش یونیزه شده از جو بالایی زمین) نیز مانع دیگری برای این اندازهگیریهاست.
به همین دلیل، پژوهشگران میخواهند ماهواره را به سمت دور ماه بفرستند؛ منطقهای که خود ماه میتواند آن را از بسیاری از امواج رادیویی زمین محافظت کند و محیطی آرامتر برای جستوجوی این سیگنال فراهم آورد.
ماموریت CosmoCube قرار است حدود دو سال ادامه داشته باشد. هزینه کل پروژه کمتر از ۵۰ میلیون پوند برآورد شده و پژوهشگران امیدوارند این ماهواره حدود پنج سال دیگر به فضا پرتاب شود.
به گفته پژوهشگران، نتایج این ماموریت میتواند به درک بهتر چگونگی شکلگیری نخستین ستارهها و کهکشانها و تحول جهان در نخستین میلیارد سال پس از مهبانگ کمک کند.
نظر شما